اهمیت استراتژیک پرورش و تكثير زالوی طبی در ایران

پرورش زالو

اهمیت استراتژیک پرورش زالو  و تكثير زالوی طبی

یکی از راه هایی که می توان با تحریم مبارزه کرد این است که بتوان بازار هایی تازه کشف کرد تا با وارد شدن به آن توانایی ها و ظرفیت های کشور را به کار گرفت.در شرایطی که توسعه صادرات غیر نفتی یک برنامه مهم اقتصادی است . طرح پرورش زالوی طبی به لحاظ زود بازده بودن توجیه اقتصادی خواهد داشت .

در برنامه پنجم توسعه کشور، اهمیت ویژه ای به درآمد های غیر نفتی داده شده است و چشم انداز کشور به سوی عبور از یک اقتصاد نفتی به یک اقتصادی است که بتواند غیر وابسته به نفت جریان خود را داشته باشد. بنابراین نیاز است تا در این راستا به درآمد از صنایع دیگری که برای کشور علاوه بر اشتغال زایی کسب درآمد و ارز آوری نیز داشته باشد، بیندیشیم.

صنایعی مانند پرورش قارچ، گیاهان دارویی، مزارع پرورش شتر مرغ و پرورش قورباغه و … از جمله صنلیعی هستند که در این سال ها به آن ها توجه شده است.  اما صنعتی مانند طب سنتی که در این سال ها بیشتر از پیش شناخته و مورد توجه مردم قرار گرفته است راه را برای تولید و پرورش زالو باز کرد. استفاده از این جاندار در سال های نچندان دور در ایران به وفور وجود داشته است اما هیچ گاه به چشم یک صنعت و شغل به آن نگاه نشده است.

صنعتی مانند تولید و تکثیر زالو یکی به دلیل فوق که مردم دوباره به اصل خود باز گشته اند و دیگری به خاطر این که جمعیت مردم افزایش یافته است و تعدا این جانداران به دلایل مختلف کاهش یافته و پاسخگوی نیاز های روز افزون افراد جامعه نمی باشد، توانست یک مسیر توسعه ای را برای این صنعت باز کند.

بسیاری از افرادی که در مسیر تولید زالو گام بر میدارند باید برخی نکات را که در ادامه آن ها را ذکر می کنیم مورد توجه قرار دهند.

چرا پرورش زالو را انجام دهیم

مزایا و معایب پرورش زالو

با این حرفه می توان با یک تیر چند نشان زد :

1-استفاده از ظرفیت و توانایی کشور که تا به حال از آن استفاده نشده است

2-میتوانیم طب سنی کشورمان را به جهانیان بشناسانیم

3-کاهش بیکاری و ایجاد اشتغال باری جوانان با کمترین هزینه

4-سود دهی فراوان و تقویت بخش اقتصادی کشور

راه های پرورش زالو در منزل

پرورش زالو

با استفاده از امکاناتی که برای این پرورش و تولید زالو وجود دارد ما می توانیم یکی از قطب های صادر کننده زالو به جهان باشیم چون ما هم نیروی کار این شغل را داریم و هم اینکه شرایط برای این کار در کشور ما ارزان تر از کشورهای دیگر می باشد. درآمد پرورش زالو می تواند فواید ارزی فراوانی برای کشور داشته باشد.

برخی دیگر از دلایل اهمیت این صنعت این است که ما می توانیم با استفاده از زالو داروهای کم یاب را تولید کنیم و از این طریق هم به کسانی که به این داروها نیاز دارند کمک کنیم و هم به چرخه ی اقتصادکشور کمک کنیم. کشور ایران از لحاظ منابع و امکانات این توانایی را دارد که علاوه بر این که این صنعت را برای مصرف در کشور و بازار داخلی گسترش دهد، تولیدات مازاد را برای استفاده به کشورهای مختلف ارسال کند.

بسیاری از کشور ها برای تولید لوازم آرایشی و بهداشتی از زالو بهره می برند که نیاز آن ها را به زالو همیشگی کرده است. بازار بزرگی برای مصرف زالو وجود دارد و فقط نیازمند تولیدات صحیح در این عرصه است.

فرروش زالوی پزشکی در آمریکا و اروپا بین ۶ تا ۸ دلار می باشدو ساید بهتر است این نکته را هم بدانید که در بعضی از کشور ها فروش زالوئ با قیمت فروش نفت در کشور خوبمان ایران برابری می کند.

در ادامه به بررسی موارد و نکات مختلفی در ارتباط با نحوه پرورش و تکثیر زالو می پردازیم. این نکات و تجربیات به شکل کاملا تخصصی در یک محیط تجربی و علمی و دانش بنیان به دست آمده است.

پیشگیری از بیماری در زالوها

پیشگیری از بیماری در زالوها در هنگام پرورش زالو به موارد مختلفی وابسته است همان طور که در قسمت اول مقاله پیشگیری از بیماری در زالوها اشاره کردیم، اولین و مهم ترین مورد ضدعفونی کردن مخازن نگهداری زالوهاست. دما و آمونیاک از جمله عوامل محیطی هستند که باید همواره در مقیاس بهینه و مناسب باشند.

بخش دوم آمونیاک و راه های مقابله با آن

نوسانات دما و بالا بودن آمونیاک می تواند از یک طرف بستری جهت ایجاد بیماری شوند و از طرف دیگر توان و مقاومت زالو در برابر پاتوژن ها را کاهش دهند. در نتیجه این عوامل، شرایط برای ایجاد بیماری در زالو فراهم شده و مشکلات فراوانی را برای تولید کننده به همراه خواهد داشت. بنابراین همیشه توجه و پیشگیری از ایجاد شرایط نامتعارف را باید مدنظر قرار داد.

دمای بهینه محیط و آب را می توان با استفاده از سیستم های سرمایشی و گرمایشی ایجاد کرد. مقدار آمونیاک آب نیز نباید بیشتر از 0/013میلی گرم بر لیتر باشد. بخصوص بعد از تغذیه به دلیل قی کردن خون توسط زالو مقدار آمونیاک آب بالا می رود که باید نظارت و کنترل بیشتری روی مخازن نگهداری زالو ها داشته باشیم.

روش های حذف یا کاهش آمونیاک آب

آمونیاک مهم ترین ترکیب هیدروژنه ازت است که در طبیعت از تجزیه مواد آلی نیتروژن دار بوجود می آید. با توجه به اینکه تغذیه زالو از خون می باشد و خون نیز دارای درصد بالایی پروتئین است بنابراین مواد دفعی زالو و یا قی کردن خون خورده شده توسط زالو می تواند  منجر به بالا بردن میزان آمونیاک (NH3)  آب شود. آمونیاک گازی است بی رنگ اما چون از هوا سبک تر است براحتی تبدیل به مایع می شود و براحتی می تواند وارد سلول  شود و منجر به اختلال در حیات آبزی و تضعیف موجود شود.

بین میزان نیتروژن آب و PH آن رابطه مستقیم وجود دارد. دو نوع باکتری وجود دارند که فرآیندهای بیوشیمیایی هوازی انجام می دهند. این دو باکتری فرآیند نیتریفیکاسیون آمونیاک یا آمونیوم را انجام می دهند. به این باکتری ها اصطلاحا اتوتروف هوازی گفته می شود.

عملیات هایی که انجام می شود تبدیل یون آمونیوم به یون نیتریت است که این کار توسط باکتری نیتروزوموناس انجام می گیرد. در مقابل باکتری نیتروباکتر نیز فرآیند تبدیل نمودن یون های نیتریت به نیترات را بر انجام خواهد داد. میزان حرارت و اندازه PH بر روی معادله ای که بین این دو یون آمونیوم و آمونیاک وجود دارد، تاثیر می گذارد.

این تاثیر گذاری به این صورت است که هر چه میزان PH افزایش پیدا کند و بیشتر از مقدار هفت شود، باعث می شود تا میزان آمونیاک افزوده شود. در مقابل هر چقدر میزان PH از میزان هفت کمتر شود در مقابل یون آمونیوم افزوده می شود. بنابراین رابطه مستقیمی بین میزان PH و سطح آمونیاک وجود دارد. که هرچه این میزان بیشتر شود نتیجه آن، محیطی سمی و پر از آمونیاک خواهد بود.

روش های حذف آمونیاک از آب

  •  تعویض مرتب آب

اولین، ساده ترین، کم هزینه ترین و سریعترین راه برای کاهش آمونیاک آب تعویض مرتب آب می باشد. بهتر است تخلیه و تعویض آب از کف وان ها صورت گیرد تا همزمان مواد انباشه در کف که خود منبع تولید آمونیاک و آلودگی هستند نیز خارج شود.

همچنین از آن جایی که زالوها بسیار حساس هستند و تغییرات تغییر ناگهانی در شرایط فیزیکی و شیمیایی آب آن ها را دچار استرس می کند، بهتر است که تعویض آب بصورت یکجا و کامل صورت نگیرد و به شکل یک فرآیند و در بازه زمانی انجام گیرد.

  • استفاده از زئولیت

این ماده از جمله موادی است که به خاطر خواصی که دارد مورد توجه و استفاده قرار می گیرد. یکی از خواص آن تبادل یونی است. این ماده ی معدنی به دو شکل وجود دارد. زئولیت یک نوع مصنوعی دارد و نوع طبیعی آن کلیتوپتیلولیت است که توانایی جذب کردن آمونیوم تا ده برابر وزنش را داراست. با توجه به توان این ماده در جذب آمونیاک می توان برای هزار لیتر آب از یک کیلوگرم زئولیت طبیعی استفاده نمود.

برای این که از آلودگی محیط جلوگیری کنیم باید به این نکته توجه کرد که این ماده نهایت تا چهار ماه می تواند خواص خود را حفظ کند و بعد از این مدت باید آن را تعویض نمود. استفاده از آن بیش از این زمان خطرناک خواهد بود.

خصوصیات زئولیت که باعث می شود تا از آن ها برای مصارف فوق استفاده کنیم به شرح زیر می باشد:

  • در بلورهای آبگیری شده زئولیت، کانال های مولکولی یکنواخت وجود دارد
  • ساختمان بلوری شکل آن در زمان فرآیند آبگیری ثبات دارد
  • داشتن حجم خالی زیاد و در مقابل چگالی نسبتا کم
  • این ماده قدرت جذب کردن بخارها و گازها را دارد
  • ویژگی های یک کاتالیزور را دارا می باشد
  • این ماده یک هادی الکتریکی است
  • قدرت بالا در جذب آب و آبگیری
  • خاصیت تبادل یونی دارد
  • وزن مخصوص کم
  • کنترل آب ورودی

یکی دیگر از مواردی که باید به طور مستمر چک شود آب ورودی است. باید قبل از این که آب درون مخازن وارد شود سطح نیتروژن آن اندازه گیری شده و بررسی شود که آب دارای مواد آلی نباشد.

 

  •  کنترل نوع و میزان تغذیه

یکی دیگر از نکاتی که در این رابطه وجود دارد کنترل کردن تغذیه این جانداران است. برای این مورد حجم، زمان و نوع غذای این جاندار اهمیت دارد. برای این که سلامت آن ها به خطر نیوفتد باید تغذیه زالوها به مقدار کم و با فواصل زمانی کمتر صورت گیرد. این کار از قی کردن خون تغذیه شده توسط جاندار جلوگیری کرده و سلامت آن ها را با مخاطره مواجه نمی کند. با این روش احتمال قی کردن کمتر شده و در مقابل احتمال بیماری های ناشی از آن نیز کم می شود.

 

  • هوادهی

با استفاده از در معرض اکسیژن قرار دادن می توان آمونیاک را اکسید کرده و آن را به نیتریت و نیترات تبدیل نمود. بنابراین هوادهی هم یکی از راه های کارآمد برای از بین بردن آمونیاک و تمیز کردن محیط می باشد.

 

  •  کاهش و تنظیم تراکم نگهداری زالوها در مخازن

در صورت بالا بودن تراکم مقدار مواد دفعی بالاتر در نتیجه میزان آمونیاک نیز بالا خواهد رفت. اگرچه بالا بودن تراکم علاوه بر افزایش امونیاک در ایجاد استرس و مستعد شدن زالو به بیماری نیز نقش دارد.

راهکار ساده جهت تسریح پوست اندازی زالو

پوست اندازی ناقص زالوها یکی از زمینه های ایجاد بیماری و در نتیجه تلفات زالوها می باشد. زالوها حین پوست اندازی بدن خود را به جسم سخت و سفتی در تماس قرار می دهند که پوست اندازی را برای آن ها راحت کند. در محیط زیست طبیعی، زالو برای پوست اندازی از سنگ، گیاه و اجسام دیگری که در محیط وجود دارند استفاده می کند اما در سیستم پرروش مصنوعی این اجسام باید در اختیار زالو قرار داده شود.

سنگ ریزه، قلوه سنگ یا پاره آجر اجسامی هستند که در محیط پرورش زالو (مانند جار) قرار داده می شوند که به پوست اندازی زالو کمک کند. اما این اجسام مشکلاتی را نیز می تواند برای محیط زیست زالو ایجاد کنند. از جمله اینکه این اجسام خود می تواند بستری برای رشد عوامل بیماری زا، کاهش کیفیت آب و به دنبال آن بیماری شدن زالو باشد.

یک راهکار ساده برای رفع این مشکل استفاده از فنس های پلاستیکی با چشمه 1 تا 2 سانتی متر و ابعاد  ۱۵×۳۰ سانتی متر می باشد. برای این که فنس ها نیز خود بستری برای رشد عوامل بیماری زا نباشند.

بهتر است هر 3-2 روز یک بار فنس ها از ظروف محل نگهداری زالوها خارج و با نمک دریا شستشو داده شوند. مزیت دیگر فنس ها نسبت به سنگ و آجر و سایر اجسام شستشو و تهیه راحت آن ها نیز می باشد.

 

مزیت استفاده از تکه های ابر در فارم تکثیر

زالوها جهت کوکون گذاری به بستری نیاز دارند که تکیه گاه و مامنی برای کوکون هایشان باشد. رطوبت کوکون ها در طول دوره انکوباسیون لاروها نیز باید حفظ شود لذا بهتر است این بستر علاوه بر محیطی جهت قرارگیری کوکون ها دارای ویژگی حفظ رطوبت نیز باشد.

در شرایط مصنوعی خزه بهترین پیشنهاد برای این کار است اما در بعضی از مناطق دسترسی به خزه برای پرورش دهندگان زالو دشوار است. پیشنهادی که این شرکت برای پرورش دهندگان دارد استفاده از تکه های ابر در فارم های تکثیر می باشد. زیرا ابر جاذب رطوبت خوبی است و بعلاوه بستر مناسبی برای کوکون ها نیز می باشد. حتی در صورت در اختیار داشتن خزه می توان آن را بصورت ترکیبی با ابر نیز بکار برد.

 نکاتی در رابطه با فارم هایی  که به صورت گِل و خزه می باشند

بستر گلی در فارم تکثیر یکی از بسترهای کاربردی در تکثیر زالو می باشد. جهت انجام این روش نکته مهمی وجود دارد که باید رعایت شود و آن استفاده از نوع خاک می باشد. باید دقت شود خاکی که استفاده می شود، عاری از حشره، تخم  و لارو حشرات باشد.

دلیل این امر آن است که حشرات و لارو آنها با نفوذ به داخل کوکون از تکامل لارو زالوها جلوگیری کرده و منجر به نابودی آن ها می شوند. خاک و هوموس های جنگلی به احتمال زیاد دارای تخم و لارو حشرات می باشد.

لذا استفاده از آنها توصیه نمی شوند اما مناسبترین جایگزین برای آن خاک رس می باشد.  برای تهیه خاک رس نیز باید به نکاتی توجه داشت از جمله اینکه خاک از محلی تهیه شود که محل تردد انسان و دام نباشد.

دوم این که  هنگام حفر زمین جهت استخراج خاک باید به این نکته نیز توجه شود که حدود 20-15 سانتی متر سطح رویی خاک را برداشته و از عمق 20-15 سانتی متر به بعد برای تهیه خاک اقدام شود.

منبع

Share this post

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *